Η δημοσιογραφία ήταν - και θα έπρεπε να συνεχίζει να είναι - τέχνη του λόγου. Ήταν στα ιδιότυπα ρεπορτάζ του Μαλαπάρτε ως ανταποκριτή της Corriere della sera - ρεπορτάζ που τροφοδότησαν τα αλησμόνητα μυθιστορήματά του, το «Καπούτ» και το «Δέρμα». Ήταν στα απαράμιλλα ρεπορτάζ του Έρνεστ Χέμινγουεϊ, υποδείγματα αφηγηματικής αμεσότητας, που περιλαμβάνονται στο βιβλίο «Με υπογραφή Χέμινγουεϊ» και είναι ανταποκρίσεις του της περιόδου 1920-1922 (Ιταλία, Βαλκάνια, Μικρασιατική καταστροφή).
Ασφαλώς, η δημοσιογραφία επικεντρώνεται στο γεγονός, ενώ η λογοτεχνία επεκτείνεται και εμβαθύνει διαμέσου του γεγονότος και πέρα από αυτό. Όμως, το ύφος και η τεχνική της γραφής μπορούμε να πούμε ότι δημιούργησαν το είδος της «δημοσιογραφικής λογοτεχνίας», στο οποίον ο Χέμινγουεϊ διέπρεψε με βιβλία που διαχρονίζονται ως αριστουργήματα. Αλλά συνέβη και το αντίθετο. Μεγάλοι συγγραφείς, όπως ο Χέμινγουεϊ, άνοιξαν το δρόμο για την καλλιέργεια ενός δημοσιογραφικού λόγου με λογοτεχνικό ύφος.
Ανάμεσα στα 117 κείμενα του δημοσιογράφου Χέμινγουεϊ που συναποτελούν το αξιόλογο αυτό βιβλίο, εντοπίζεται, όπως είναι φυσικό, η προσοχή μας, σε δύο παραγράφους, εξαιρετικού ελληνικού ενδιαφέροντος, από την ανταπόκριση με τίτλο Η ελληνική εξέγερση, που δημοσιεύτηκε στη Toronto Daily Star, στις 3 Νοεμβρίου 1922:
«Ο λοχαγός Ουίταλ του ινδικού ιππικού, ο οποίος είχε τοποθετηθεί στον ελληνικό στρατό, στην Ανατολία, σαν παρατηρητής κατά τη διάρκεια του ελληνικού πολέμου με τον Κεμάλ, μου είπε την εκ των έσω ιστορία της ίντριγκας που οδήγησε στην κατάρρευση του ελληνικού στρατού στη Μικρά Ασία.
» Όταν ο Κωνσταντίνος ανέλαβε την εξουσία, έδιωξε όλους τους αξιωματικούς του στρατού στο πεδίο της μάχης, από τον αρχιστράτηγο μέχρι τους διοικητές των διμοιριών. Πολλοί από αυτούς τους αξιωματικούς είχαν προαχθεί μέσα από την υπηρεσία τους, ήταν καλοί στρατιώτες και εξαιρετικοί ηγέτες. Αντικαταστάθηκαν με νέους αξιωματικούς που ήταν οπαδοί του Τίνο, οι περισσότεροι από τους οποίους είχαν περάσει τον πόλεμο στην Ελβετία ή στη Γερμανία και δεν είχαν ακούσει ούτε πυροβολισμό. Αυτό προκάλεσε την πλήρη κατάρρευση του στρατού και ήταν το αίτιο της ελληνικής ήττας».
Η πραγματική ιστορία δεν είναι πάντα αυτή που ξέρουμε...
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ
Με υπογραφή Χέμινγουεϊ
1920-1922 Ιταλία, Βαλκάνια, Μικρασιατική καταστροφή
Έρνεστ Χέμινγουεϊ
Μετάφραση: Κώστας Καλογρούλης, Ηλίας Μαγκλίνης
Εκδόσεις Καστανιώτη, σελ. 380
Τιμή 21,10 ευρώ
Προσθέστε σχόλιο: